35 LAT TEMU - POCZĄTKI SKWERU CZOŁGISTY

W dniach od 19 do 21 października 1985 roku w Żaganiu odbył się II Zlot Kombatantów 1. Drezdeńskiego Korpusu Pancernego, na który przybyło ponad 160 uczestników. W pierwszym dniu zlotu, w Klubie Garnizonowym, po odegraniu hymnu 1. DKPanc. wysłuchano prelekcji płk. prof. dr Emila Jadziaka na temat: „Szlakiem 1. KPanc." oraz „Kontynuatorzy bojowych tradycji 1.KPanc. - JW 1588". Następnie wyświetlono film w reżyserii Zbigniewa Kociuby pt. „Pamięć w sercu zachowana". Gen. Eugeniusz Molczyk wręczył uczestnikom zlotu odznaki klubowe 1. DKPanc.

Głównym punktem uroczystości było odsłonięciu pomnika - czołgu T34/85 - upamiętniającego bohaterską historię żołnierzy 1. KPanc WP. Umieszczono go na skwerze przed budynkiem dawnego sztabu 8. Drezdeńskiego Pułku Czołgów Średnich. Postument wykonał batalion remontowy. Przy uporządkowaniu placu pracowali żołnierze jednostek stacjonujących w kompleksie Żagań – Las. Ten pierwszy czołg postawiony na cokole to kamień węgielny pod późniejszy Skwer Pancerniaka – nazwa nieoficjalna. Czołg, który wprowadzał chor. A. Dobek, wjechał na swoje nowe miejsce o własnych siłach. Wiceminister ON gen. broni Eugeniusz Molczyk osobiście pogratulował kierowcy-mechanikowi precyzji działania.

Aktualnie, na Skwerze Czołgisty – nazwa oficjalna - stoją cztery czołgi: T-34/85 z 1. KPanc. od 1985 roku, T-54 przywieziony z Poznania (2005), T-72 z Żagania (2005), niszczyciel czołgów M36B1 Jackson, czyli wieża M-36 Jackson na  kadłubie czołgu M4A3 Sherman z Iraku (2005) oraz dwa pomniki: Czołgisty 1. Drezdeńskiego Korpusu Pancernego (2007) oraz (pierwszy w Polsce) d-cy 1. Polskiej Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka (2005). Oba wykonane przez żagańskiego artystę Tomasza Filara. Na etapie projektowania zabudowy skweru były prowadzone konsultacje Zarządu Ogólnopolskiego Klubu Kombatanta 1. Korpusu Pancernego WP z decydentami z 11 dywizji. Zarząd klubu, po konsultacjach z kołami, opracował szkic, który przesłał, jako swoją propozycję do dowództwa dywizji.

Kolejnym punktem programu było spotkanie uczestników zlotu z żołnierzami szkolącymi się na poligonie. Zaprezentowano gościom sprzęt bojowy będący na wyposażeniu jednostek oraz pokazano wysoki kunszt indywidualnego i zespołowego wyszkolenia żołnierzy 11. Drezdeńskiej Dywizji Pancernej.

Byli żołnierze 3. Brygady Pancernej spotkali się w 3. Drezdeńskim Pułku Czołgów Średnich, który kontynuował bojowe tradycje 3 Brygady, ze swoimi młodszymi kolegami. Dowódca pułku mjr Zbigniew Kowalski powitał kombatantów na uroczystej zbiórce. Goście zwiedzili Salę Tradycji oraz rejony zakwaterowania i bazę szkoleniową. Dużym przeżyciem dla żołnierzy 3 pułku były spotkania z kombatantami w poszczególnych pododdziałach, w czasie, których usłyszeli barwne opowieści o zmaganiach na śmierć i życie z hitlerowskim najeźdźcą. Wspominając tych, co polegli, w niejednym kombatanckim oku zakręciła się łza. Spotkanie zakończyło się wspólnym obiadem.

W drugim dniu zlotu uczestnicy wyjechali do Toporowa i Zgorzelca, gdzie odbyła się manifestacja patriotyczna na cmentarzu poległych żołnierzy II Armii WP. Następnie uczestnicy udali się do Rothenburgu w NRD gdzie przed pomnikiem - czołgiem władze miejscowe powitały kombatantów. Po oficjalnych wystąpieniach i złożeniu wieńców zostali przewiezieni na pole bitwy w rejon Niesky, Ódernitz, Kodersdorf. W Neudorf zwiedzali izbę pamięci w szkole im. gen. Karola Świerczewskiego. Odbyło się także spotkanie z miejscową młodzieżą i społeczeństwem przed pomnikiem poległych braci Korczyńskich. Z trzech bohaterskich braci – kierowców mechaników czołgów, pochodzących z woj. tarnopolskiego polegli: Bolesław (lat 21) i Zygmunt (lat 23), a Bronisław (lat 19) został ciężko ranny.

W trzecim dniu zjazdu zorganizowano wyjazdy uczestników w poszczególnych grupach do jednostek wojskowych w Zgorzelcu, Żarach i Opolu. Kombatanci aktywnie uczestniczyli we wszystkich zaplanowanych uroczystościach, spotkaniach, pokazach. Przekazali młodym, żagańskim pancerniakom to, co mieli najcenniejsze – wspomnienia z lat swej młodości, wojennej tułaczki, walki o wyzwolenie Ojczyzny. Wspominali koleżanki i kolegów, którzy oddali za ojczyznę to, co mieli najcenniejszego – swoje życie. Przywoływali chwile radość ze zwycięstwa i powrotu do domów. Opowiadali o odbudowie zniszczonego kraju, nauce oraz poszukiwaniach swoich najbliższych. Na zakończenie pobytu serdecznie podziękowali organizatorom oraz życzyli wszystkim żagańskim pancernikom życia w pokoju, zdrowia oraz sukcesów w szkoleniu i doskonalenia swojego żołnierskiego kunsztu w służbie RP.

Skwer Czołgisty od lat służy do organizacji uroczystości patriotyczno-wojskowych. Projektanci wkomponowali w podłoże, ułożone z kolorowej kostki, dwie jedynki, czerwona i białą, symbolizujące 1. Drezdeński Korpus Pancerny WP oraz 1. Polską Dywizję Pancerną. Pióra skrzydła huzarskiego tworzą ustawione czołgi. Jedynki tworzą numer 11. Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej, a całość, pięknie widziana z góry, nawiązuje do słynnej, pancerniackiej oznaki dywizji noszonej przez kadrę i żołnierzy na lewym rękawie munduru.

19. 10. 2020 r.

Admin. Andrzej Miernicki